Δευτέρα, 25 Ιουλίου 2016

Ένας χρόνος δίχως την ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ

Υπάρχουν κάποιες φωνές που, αν και βρέθηκαν για σημαντικό χρονικό διάστημα στην επικαιρότητα, στη συνέχεια λόγω συγκυριών ή δικών τους επιλογών, χάθηκαν από το προσκήνιο. Μια από αυτές τις φωνές, που θυμάμαι από τα πρώτα μου μουσικά ακούσματα και συνεχίζει μέχρι σήμερα να υπάρχει στις, προς ακρόαση, επιλογές μου, είναι η Αλεξάνδρα… Θυμάμαι πόση εντύπωση μου έκανε, γύρω στα 1977-78, εκείνο το επιφώνημα «α! α!» στην εισαγωγή του «Μην ξαναπερνάς» του Τσιτσάνη, αλλά και αρκετά από τα τραγούδια που άκουγα τότε από την ξεχωριστή φωνή της… Μια φωνή, ολόσωστη, χωρίς πολλά «τσαλίμια», αλλά με σταθερά «πατήματα» και προσεγμένες ερμηνείες.
Ανατρέχοντας σε έντυπες και διαδικτυακές πηγές, βρήκα ελάχιστα πράγματα για την περίπτωσή της. Πολύτιμος οδηγός για τα πρώτα χρόνια της στο τραγούδι, ένα σημείωμα του δημοσιογράφου και ραδιοφωνικού παραγωγού Γιώργου Τσάμπρα σε κάποιες από τις επανεκδόσεις των δίσκων της σε cd, σύμφωνα με το οποίο: «Η Αλεξάνδρα Αλεξάνδρου Κυριακάκη, όπως της αρέσει να την αποκαλούν, ξεκίνησε την καριέρα της σαν ηθοποιός αλλά σύντομα πέρασε στο τραγούδι “για βιοποριστικούς λόγους”. Πρωτοεμφανίστηκε δίπλα στον Γιάννη Πουλόπουλο γύρω στα 1970, αλλά πιο γνωστή έγινε τα επόμενα χρόνια όταν βρέθηκε στο πάλκο δίπλα στον Βασίλη Τσιτσάνη και τον Γιάννη Παπαϊωάννου…».
Η πρώτη της δισκογραφική παρουσία- αν δεν μου διαφεύγουν ηχογραφήσεις της σε 45άρια, που ενδεχομένως να έχουν γίνει και να μην είναι γνωστές- πραγματοποιείται το 1970, με την ενορχήστρωση του Νάκη Πετρίδη, σε μια επανεκτέλεση του τραγουδιού «Η δουλειά κάνει τους άντρες» των Μάνου Λοΐζου-Λευτέρη Παπαδόπουλου, που συμπεριλαμβάνεται στη συλλογή τραγουδιών της Philips «Λαϊκή παρέλασις», με επανεκτελέσεις επιτυχιών της εποχής. (Το 1996 μπήκε και στη συλλογή της Universal «Τα παιδιά του Πειραιά», όπου σαν αρχική κυκλοφορία του τραγουδιού αναφέρεται ο δίσκος «Ήλιος και θάλασσα», για τον οποίο δεν βρήκα περισσότερα στοιχεία).
Το 1973 η Αλεξάνδρα, στο πλευρό του Βασίλη Τσιτσάνη πλέον, σιγοντάρει τον συνθέτη στα «Μούρα», το τραγούδι που αποτελεί την άλλη όψη του 45άρη δίσκου Columbia, που περιέχει «Το τραγούδι του Γιάννη» με την Πόλυ Πάνου, το οποίο έγραψε ο Τσιτσάνης μετά το θάνατο του λαϊκού συνθέτη Γιάννη Παπαϊωάννου. «Τα μούρα» συμπεριλαμβάνονται το 1977 στο μεγάλο δίσκο «Ο Βασίλης Τσιτσάνης τραγουδά μεγάλες επιτυχίες του 1966-1977».
Στο πλευρό του Τσιτσάνη καταγράφεται και η επόμενη συμμετοχή της. Στο μεγάλο δίσκο «Τα ωραία του Τσιτσάνη», που κυκλοφορεί το 1973 από την Columbia, με επανεκτελέσεις τραγουδιών του, από τους Γρηγόρη Μπιθικώτση, Σταμάτη Κόκοτα, Δήμητρα Γαλάνη, η Αλεξάνδρα ερμηνεύει ένα κλασικό χασάπικο του Τσιτσάνη, που είχε πρωτοτραγουδήσει η Μαρίκα Νίνου το 1950, με τίτλο «Κάθε βράδυ λυπημένη». Σιγοντάρει ο ίδιος ο Τσιτσάνης.
Το 1975 κυκλοφορεί από την Columbia ο δίσκος του Γιάννη Μαρκόπουλου «Ανεξάρτητα». Τραγουδούν η Βίκυ Μοσχολιού, ο Νίκος Ξυλούρης, ο Λάκης Χαλκιάς, ο Χαράλαμπος Γαργανουράκης, η Λιζέτα Νικολάου, ο Παύλος Σιδηρόπουλος, ο ίδιος ο συνθέτης και η Αλεξάνδρα που τραγουδά την «Ρομπινσόνα» σε στίχους του Μιχάλη Κατσαρού. Και ενώ στην πρώτη έκδοση του δίσκου σε cd, υπάρχουν όλα τα τραγούδια του βινυλίου, σε μεταγενέστερη επανέκδοσή του (που διανεμήθηκε το 2011 από την «Καθημερινή της Κυριακής»), άγνωστο γιατί, η «Ρομπινσόνα» αφαιρέθηκε…
Το 1976 η Αλεξάνδρα παρουσιάζει στη Λύρα τον πρώτο προσωπικό της δίσκο, με τίτλο «Στο σταυροδρόμι», με δώδεκα επανεκτελέσεις ρεμπέτικων και παλιών λαϊκών τραγουδιών, αλλά και κάποιων από την τελευταία περίοδο του σμυρνέικου, με ενορχήστρωση και διεύθυνση ορχήστρας του Χρήστου Νικολόπουλου.
Τόσο τα τραγούδια αυτού του δίσκου, όσο και του επόμενου με ρεμπέτικα, που κυκλοφορεί ένα χρόνο μετά, ακούγονται ιδιαίτερα τότε με τη φωνή της. Την ίδια εποχή εμφανίζεται στις θρυλικές εκπομπές του Γιώργου Παπαστεφάνου, πότε στο πλευρό του Τσιτσάνη, πότε δίπλα στον Στελλάκη Περπινιάδη (τραγουδώντας μαζί του την «Μποέμισσα» του Τσιτσάνη), αλλά και στον Πρόδρομο Τσαουσάκη (σιγοντάροντας στο «Ρημαγμένο σπίτι», του Τσιτσάνη επίσης), στις μοναδικές τηλεοπτικές εμφανίσεις των «θρύλων» του λαϊκού τραγουδιού, λίγο πριν φύγουν από τη ζωή…
Το 1976 επίσης, κρατά το κύριο τραγουδιστικό μέρος, ερμηνεύοντας καινούργιες δημιουργίες, σε μια ιδιαίτερη εργασία του Νότη Μαυρουδή και του Άκου Δασκαλόπουλου, τις «Ζωγραφιές απ' τον Θεόφιλο», με 12 τραγούδια εμπνευσμένα από τις εικόνες του κορυφαίου ζωγράφου. Εκτός της Αλεξάνδρας τραγουδούν ο Γιώργος Μουφλουζέλης και ο Χάρης Γαλανός.
Η ενορχήστρωση και διεύθυνση της ορχήστρας έγινε από το Νότη Μαυρουδή. Το κομμάτι που ακούστηκε περισσότερο και ακούγεται μέχρι σήμερα είναι «Η ωραία Αδριάνα», ενώ ο δίσκος αφιερώθηκε από τους δημιουργούς του στο Μάνο Χατζιδάκι. Πιστεύω πως η δουλειά αυτή «χρωστάει» πολλά ακόμα…
Όπως αναφέρει το 1995, στο ένθετο της επανέκδοσης του δίσκου σε cd ο Νότης Μαυρουδής: «Το πείραμα να “περιγραφούν” οι λαϊκές ζωγραφιές του Θεόφιλου υπό τη μορφή τραγουδιού, ήταν μια ιδέα του Άκου Δασκαλόπουλου που αποδέχτηκε αμέσως ο ευφάνταστος και αείμνηστος Αλέξανδρος Πατσιφάς, ο οποίος, όντας πνευματικός άνθρωπος, κατάλαβε αυτή τη σκέψη, να “παντρευτεί” δηλαδή η λαϊκή εικαστική τέχνη με τη λαϊκή σκέψη στη μουσική». 
Όπως γράφει το 2008 ο δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και ραδιοφωνικός παραγωγός Αντώνης Μποσκοΐτης για την Αλεξάνδρα: «Μελέτησε πολύ τον ταμπουρά ώστε σήμερα να θεωρείται άριστη τεχνίτρα του εν λόγω σπάνιου μουσικού οργάνου. Λίγο προτού ο Χατζιδάκις εγκαταλείψει τον κόσμο τούτο, αρχές του ΄90, της είχε προτείνει να γίνει ένας δίσκος στον Σείριο του με την ίδια να τραγουδά και να παίζει μόνο ταμπουρά. Η Αλεξάνδρα αρνήθηκε, θεωρώντας ότι δεν το κατείχε καλά ακόμη το όργανο. Ας γίνει σήμερα αυτός ο δίσκος!»
Όλοι οι δίσκοι της από το 1976 και μετά κυκλοφόρησαν από τη Lyra (όλοι, πλην του τελευταίου, είχαν το label της Zodiac). Τελευταία τηλεοπτική παρουσία της, θυμάμαι πως ήταν σε ένα αφιέρωμα για τον Βασίλη Τσιτσάνη στον ΑΝΤ1, κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ’90, όπου τραγούδησε και έπαιξε ταμπουρά.
Το 2011 κυκλοφόρησε και διανεμήθηκε μέσω της εφημερίδας «Ο κόσμος του Επενδυτή», μια κασετίνα με 10 cd με τις «Αυθεντικές φωνές του λαϊκού τραγουδιού», όπως ήταν ο τίτλος της. Το 6οcd της συλλογής ήταν αφιερωμένο στην Αλεξάνδρα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου